مهندسیِ مقاومت؛ مدیریت امام خامنه ای (رضوان الله علیه) در دوران دفاع مقدس

به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری صداوسیما، در بازخوانی تاریخ دفاع مقدس، نقش آیت الله سید علی خامنه ای (رضوان الله علیه) را نمی توان تنها در جایگاه یک مقام رسمی یا سیاسی تبیین کرد. بلکه باید آن را تلفیقی از «حضور میدانی» و «مدیریت راهبردی» دانست که در بحرانی ترین مقاطع جنگ، به محوری کلیدی در حل بسیاری از معضلات انجامید. این نقش آفرینی از همان روز های نخستین جنگ تحمیلی اول، با درکی عمیق از نیاز های خط مقدم آغاز شد. به گونه ای که با کسب اجازه از حضرت امام (ره)، حضور در جبهه ها را نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای بسیج همگانی و توقف پیشروی دشمن می دانستند. بازدید میدانی امامِ شهید در مناطق حساس غرب و جنوب کشور، به ویژه در میان عشایر منطقه دالاهو و کِرِند، اقدام روحیه بخش و امیدوارکننده بود. این همراهی و حضور مقتدرانه با احیای اراده رزمندگان، هسته اولیه «بسیج عشایری» را شکل داد که تا پایان جنگ و در مقطع کنونی، بازوی قدرتمندی در دفاع از ایرانِ اسلامی است.

یکی از برجسته ترین مصادیق این مدیریت مقتدرانه، راه اندازی «ستاد جنگ های نامنظم» به همراه شهید چمران بود. این تصمیم راهبردی با هدف ایجاد یک پشتیبانی قوی تر از مدافعان شهر های اشغالی صورت گرفت تا با بهره گیری از روش های چریکی، پیشروی دشمن متوقف شود. تأثیر این رویکرد بصیرانه، در بحران های عملیاتی به وضوح متجلی شد.

همچنین در جریان محاصره دوم سوسنگرد، موانع ساختاری و کارشکنی های جریان های داخلی، به ویژه بنی صدر، اعزام نیرو را دشوار کرده بود. اما آیت الله خامنه ای (رضوان الله علیه) با تأکید بر فرمان امام خمینی (ره)، از طریق هماهنگی مستقیم با فرماندهان میدانی بر تمامی این موانع غلبه و قاطعانه دستور حمله را صادر کردند که به سرعت مانع از سقوط شهر سوسنگرد شد.

این اقتدار و قاطعیت میدانی در سطوح عالی تصمیم گیری، به ویژه در شورای عالی دفاع نیز تداوم داشت. در دورانی که جریان های نفوذی سعی در افتراق و تشتت آراء در بین مسئولان و رزمندگان را داشتند، رهبر شهید با تکیه بر شناخت عمیق از توانمندی های نیرو های مسلح، طرح های بی بدیلی را ارائه کردند. از جمله، حمایت از طرح «شکست حصر آبادان» در عملیات ثامن الائمه که به دلیل قاطعیت و دیدگاه های راهبردی آن حضرت به تصویب رسید و مسیر را برای آزادی خرمشهر هموار ساخت.

در کنار این تصمیمات قاطعانه و راهبردی، مدیریت پشتیبانی و سازمان دهی تدارکاتیِ امام خامنه ای (رضوان الله علیه) بر پایه «تسهیل گری» استوار بود. به گونه ای که با پذیرش درخواست های ویژه هوانیروز برای تمرینات پرواز شبانه و تأمین بودجه های خاص در شرایط سخت تحریم، موانع فنی و عملیاتی از پیش پای فرماندهان برداشته شد.

این نگاه راهبردی در دوران جنگ، تنها به مرز های ملی محدود نبود، بلکه با پیوند میان دفاع از ایران و آرمان های اسلامی، بر «وحدت میان مسلمانان جهان» در عرصه فراملی نیز تأکید داشت. امام شهید با سازمان دهی مجاهدین مسلمان عراق و پیشمرگان مسلمان کُرد، دفاع از میهن اسلامی را در چارچوبی فرامرزی تعریف کردند. این نگاه، در واقع بخشی از یک راهبرد کلان برای بازپس گرفتن حقوق مسلمانان از قدرت های جهانی و مبارزه با هرگونه سلطه ابرقدرت ها در منطقه و جهان بود.

آن حضرت با اهتمام جدی به مسئله قدس و سرزمین های اشغالی، آمادگی برای مبارزه همه جانبه با دشمن صهیونی را در دل دفاع مقدس نهادینه کردند و نشان دادند که جنگ با بعث عراق، در واقع نبردی در راستای بیداری امت اسلامی در سراسر جهان است.

این رویکرد جهانی، با بازگشت به «فرهنگ غنی و اصیل اسلامی» در عرصه بین المللی پیوند خورده بود تا به عنوان سدی در برابر نظام سلطه و استکبار عمل کند. رهبر شهید با طرح «اندیشه الهی اسلام» و تبیین «حقانیتِ انقلاب»، نقش آفرینیِ جمهوری اسلامی ایران را در صحنه های بین المللی افزایش دادند و با برشمردنِ دشمنی ها و تجاوزات آمریکا، نقاب از چهره قدرت های سلطه گر، برداشتند. این مدیریت تبیینی در تریبون نماز جمعه تهران، نه تنها باعث خنثی سازی عملیات روانی دشمن شد، بلکه ملت را با غروری ملی و ایمانی راسخ، به ایستادگی در برابر تمامی تنگناها، سختی ها و تهدید ها دعوت کرد.

در مجموع، اقدامات میدانی و بصیرت راهبردی آیت الله خامنه ای (رضوان الله علیه) با تکیه بر باوری توحیدی، منجر به تدوین «دکترین دفاعی پایدار» و «خودکفایی» شد. این دکترین بر پایه عدم وابستگی به شرق و غرب استوار بود و در شرایط سخت محاصره و تحریمِ تجهیزات از سوی غرب، توانمندی های بومی را به تکیه گاهی استوار بدل کرد. امامِ شهید در دوران دفاع مقدس، با تلفیق «ایمان، علم و شجاعت» و با هدف «خدمت به مردم و پیشبرد آرمان های اسلامی»، نه تنها از وجب به وجب خاک پاک این سرزمین دفاع کردند، بلکه با گشودن افق های نوینِ مبارزه و با درهم شکستن توهمات و محاسبات غلط استکبار، راه را برای تداوم مقاومت در برابر نظام سلطه در سطح جهانی گشودند و میراثی ماندگار از «عزت، صلابت و اقتدار» را برای نسل های آینده بر جای گذاشتند.

نویسنده: فرشته مقدم